fbq('track', 'ViewContent'); fbq('track', 'Search');

Çocuklarda Ortodontik Tedavi

Çocuklarda Ortodontik Tedavi
 

Ortodonti

Ortodonti; kapanış bozuklukları ve dişlerin çenelerdeki konumlarının nasıl oluştuğunu inceleyen, teşhis eden, bu bozuklukları oluşmadan önce önlemeye çalışan, oluşmuş sorunları tedavi ederek estetik ve fonksiyonu düzelten diş hekimliği dalıdır.

Ortodontik Sorunlar Neden Oluşur?

Kalıtımsal etkenlerin yanı sıra uzun süre emzik/parmak emme, süt dişlerinin erken çekimi, genizeti sonucu ağızdan nefes almaya bağlı olarak üst damağın daralması ve öne doğru gelişmesi gibi nedenlerle sonradan ortodontik bozukluklar oluşabilmektedir.

Tedavi edilmeyen ortodontik sorunlar, başka sorunların oluşumuna da sebep olur. Çapraşık ve kötü konumlanmış dişleri temizlemek daha zor olduğu için, diş eti hastalıklarına yakalanma ve diş çürüğüne bağlı olarak dişlerin erken yaşta kaybedilmesi riski vardır. Uzun yıllar parmak emen çocuklarda ise üst ve alt keser dişleri arasında bir boşluk (open bite) oluşur. Ön açık kapanışı olan çocuklarda uyku sırasında ağız açık kaldığından tükürük buharlaşır ve bu nedenle ağız kuruluğu ve buna bağlı çürükler oluşur. Ayrıca bozuk kapanış diş yüzeylerinin anormal aşınmasına, çiğneme ve konuşmada zorluklara ve destek kemik ve diş eti dokularının kaybına yol açabilmektedir. Çene kaslarında fazla baskıya neden olarak; çene ekleminde (Temporomandibular eklemde) bozukluklara ve bunun sonucunda da çene eklemi ve baş bölgesinde ağrılara neden olabilir. Çapraşık dişler, estetik görünümü olumsuz etkiler ve bu da kişinin sosyal hayatına ve psikolojik durumuna negatif etki yapar.

Çocuklar bebeklikten itibaren düzenli olarak kontrol amaçlı diş hekimine götürülmelidir. Bu sayede sorunlar erken fark edilerek daha kolay tedavi edilebilirler. Süt dişleri, arkalarından gelecek olan daimi dişlere yer tutucu olarak görev yaptıkları için çürümemeleri için korunmaları son derece önemlidir. Çocuğunuzun dişleri düzgün görünse de bazı sorunlar söz konusu olabilir. Aşağıda ortodontik sorunlara işaret eden bazı ipuçları bulunmaktadır:

  • Fonksiyonda (çiğneme, konuşma vb.) ve kapanışta zorlanma (Genetik olarak alt veya üst çenenin çok ileride/önde olması, çapraşıklık problemleri vb kalıtımsal olarak çocuğa geçebilmektedir.)
  • Ağızdan nefes alma veya geniz eti sorunu (Çocukluktan itibaren sürekli ağızdan nefes alınması, baş postürünün değişmesine ve iskeletsel gelişimin bozulmasına yol açar. Uzun vadede bu durum üst çenenin daralması, alt çenenin geride kalması gibi hem iskelet yapısında hem de dişlerde sorunlara neden olur.)
  • Parmak emme, yalancı emzik, tırnak yeme, diş sıkma, yanak ve dudak ısırma gibi kötü alışkanlıkların bulunması
  • Beslenme bozuklukları
  • Dudak-damak yarığı
  • Çapraşık, yanlış yerde konumlanmış veya sürmemiş dişlerin varlığı
  • Süt dişlerinin erken/geç kayıpları
  • Kalıcı dişlerde eksiklik veya çeneye sert bir darbe alınması

Çocukluk döneminde teşhis edilen sorunların erken tedavisi, sorunları tamamen ortadan kaldırılabilir ya da ileri yaşlarda yapılacak olan ikinci aşama ortodontik tedavinin daha kolay olmasına ve kısa sürede tamamlanmasına yardımcı olur.

Ortodontik Tedavi Yaşı

Ortodontik sorunlar; üst çenenin veya alt çenenin önde olması, ön açık kapanış gibi iskelet yapısında ve/veya dişlerde (çapraşık, aralık, yatık, dönük dişler vs) olabilir. Sadece dişlerde sorun olması durumunda, ağızda sağlıklı kemik ve yeterli diş varsa her yaşta ortodontik tedavi yapılabilir. Ancak iskelet yapısındaki sorunlarda yaş kritik öneme sahiptir. Bu tür sorunların tedavisi için en uygun dönem iskelet sisteminin hızla geliştiği 10-15 yaşlar arasıdır. Bu dönemde bozuk iskelet yapısı ortodontistler tarafından kolayca tedavi edilebilmektedir. Kızlarda büyüme gelişimi 16, erkeklerde ise 17 yaş civarında sona erer. Bu nedenle daha ileri yaşlarda iskelet yapısının düzeltilebilmesi için cerrahi müdahale gerekebilmektedir.

Dişler ve dişleri saran dokular sağlıklı ise sadece dişleri ilgilendiren ortodontik tedaviler hemen her yaşta yapılabilir.

Ortodontik Tedaviler

Koruyucu Ortodontik Tedaviler

Koruyucu ortodontik tedaviler, daimi dişlerin düzgün sürebilmeleri için yeni dişlere yeterli yeri hazırlamayı amaçlar. Bunun için, erken kaybedilen süt dişlerinin yerini koruyan yer tutucular kullanılır. Ayrıca diş çürüklerinin ve dolayısıyla diş kayıplarının oluşumunu engellemeye yönelik koruyucu tedaviler ( fluorid ve fissür örtücü uygulamaları) önerilir.

Önleyici Ortodontik Tedaviler

Parmak emme, yalancı emzik, tırnak yeme, diş sıkma, yanak ve dudak ısırma gibi kötü alışkanlıklar sonucu  oluşabilecek ortodontik sorunları önlemek veya daimi dişlere yer kazanmak için çeşitli hareketli apareylerle yapılan tedavilerdir.

Düzeltici Ortodontik Tedaviler

Ortodontik tedavi; genel olarak braket adı verilen sabit apareylerle ya da takılıp çıkartılabilen hareketli apareylerle yapılmaktadır. Hastaya uygun olan tedavi yöntemi ortodontist tarafından belirlenmektedir.

Ortodontik tedavi uzun sürelidir ve süre anomalinin şiddetine göre değişir. Bazı kapanış bozuklukları tek aşamalı bir tedaviyle düzeltilebilirken, bazıları için iki-üç aşamalı tedavi gerekebilmektedir.

Eğer orta veya hafif derecede bir çapraşıklık söz konusu ise ortodontik tedavi diş çekimi olmadan planlanabilir. Ancak bazı durumlarda çok az bir çapraşıklık olan vakalarda da çekimli tedavi uygulanabilir. Tedavi planınız ağız yapınıza, dişlerinizin dizilimine ve yüz yapınıza göre belirlenir.

Üst ve alt çenelerin aşırı geride olması, dudak-damak yarıkları gibi yüz şekil bozuklukları ise genellikle cerrahi tedavi gerektirir. Ortognatik cerrahi uygulamaları, büyüme gelişimini tamamlamış hastalara ortodontist ve plastik cerrah koordinasyonunda yapılır. Ortognatik cerrahi, ortodontik tedavi süreci içerisinde yer olan bir müdahaledir.

Ortodontik tedavilerin ücretleri; zorluk derecesine, tedavi süresine ve uygulanacak olan tedavi tekniklerine göre farklılıklar göstermektedir.

Invisalign / Clear Aligner (Diş Teli Kullanılmadan Yapılan Ortodontik Tedavi)

Diş telleri kullanılmadan, elastik şeffaf plaklarla hafif basınç uygulanarak dişlerin düzeltilmesini sağlayan bu tedavi yönteminde, yaklaşık 12-16 adet şeffaf plak kullanılır. Fark edilmeleri zor olan şeffaf plaklar istenildiğinde çıkartılıp temizlenebilmektedir. Bu sayede yemek yemek, yemek sonrası dişleri temizlemek daha kolaydır. Hastalar ortodontik tedavi sürecinde rahat bir şekilde konuşup gülebilirler.

invisalign - görünmeyen şeffaf ortodontik tedavi
  • Facebook/dentoramacom
  • Twitter
  • Google+/b/110833178921982020388/+Dentoramacom/
  • Pinterest/dentorama
  • LinkedIn/dentorama

Diş Teli (Tel Tedavisi)

Sabit ortodontik tedavi (tel tedavisi) için dişinize braket adı verilen aparatlar takılır. Daha sonra bu braketlerin arasından teller geçirilir. Diş telleri dişi istenilen yöne itmek için kuvvet uygular. Tellerin braketlere bağlanması için kullanılan, ligatür denilen elastik rondeller, çeşitli renklerde mevcut olup, hasta isteği rengi seçebilir ve her seansda renk değişikliği yapılabilir.

Diş Teli
  • Facebook/dentoramacom
  • Twitter
  • Google+/b/110833178921982020388/+Dentoramacom/
  • Pinterest/dentorama
  • LinkedIn/dentorama

Diş Teli Çeşitleri

Ortodonti tedavisinde kullanılmak üzere farklı diş teli seçenekleri mevcuttur.

Seramik (Şeffaf) Diş Telleri

Seramik diş telleri şeffaf görüntüsü nedeniyle estetik kaygıları olan yetişkin hastalar için uygun bir seçenektir.

Lingual Teller (Dişlerin Arka Yüzeylerinden Takılan Diş Telleri )

Dişlerin dile bakan iç yüzeyinden takılan bu diş telleri dışarıdan fark edilmezler. Tellerin dışarıdan görünmesini istemeyen yetişkinler için uygun bir seçenektir. Ancak her vaka için kullanımı uygun olmayabilir ve tedavi süresi daha uzundur.

Metal Diş Telleri

Paslanmaz çelik teller ve nikel – titanium alışımdan üretilmiş tellerin kullanımı son derece yaygındır.

Ortodonti Tedavisinde Ağız Bakımı ve Beslenme

Ortodontik tedavi sırasında ağız bakımı çok önemlidir. Yemeklerden sonra dişlerin yumuşak uçlu diş fırçası ile 2-3 dakika fırçalanması, özellikle dişetleri ile braketler arasındaki alanın çok iyi temizlemesi gereklidir. Fırçalamanın ardından braketlerin aralarında kalan alanlar için arayüz fırçası, dişlerin ara yüzeylerinin temizlemesi için de diş ipi kullanılmalıdır. Yumuşak uçlar ara yüzeylere ve braket etrafına daha kolay erişir ve dişetlerini de rahatsız etmezler. Ortodontik tedavi gören hastalar için çift seviyeli olarak bilinen diş fırçaları da bulunmaktadır. Bu fırçalar kenarlarda daha uzun, ortalarda daha kısa kıllara sahiptir.  Ayrıca fluoridli diş macunu ve ağız sularının kullanımı da önerilir. Fluorid, ortodontik tedavi sırasında dişleri güçlendirerek korur. Diş hekiminizin gerekli görmesi halinde jel şeklinde fluorid tedavisi de uygulanabilir.

Ortodontik tedavi süresince ağız bakımına dikkat edilmesinin yanı sıra diş tellerine zarar verebilecek besinlerden de uzak durulması gereklidir. Sert, yapışkan, şekerli yiyecekler ve asitli içecekler braketlere zarar verirler.  Asitli içecekler tüketilecekse pipet kullanımı önerilir. Braketlerin zarar görüp kopması tedaviyi aksatıp, süreci uzatacaktır.

Ortodontik Tedavi Sırasında ve Sonrasında Karşılaşılabilecek Sorunlar

Diş tellerinin takılmasından sonra bir kaç gün, dişlerinizde sallanma hissi, dişetlerinizde sızlama, yanaklarınızda tahriş ve küçük beyaz yaralar görülebilir. Bu rahatsızlıklar, ağız dokularınızın ve dişlerinizin uyum sağlaması ile kısa sürede kaybolur.

Tedavinin başarısı ve  süresi hastanın büyümesine, göstereceği işbirliğine bağlı olarak değişkenlik gösterir. Ortodontik tedavi sırasında hastanın büyümesi tedaviyi olumlu yönde etkiliyebileceği gibi istenmeyen yönde de etki edebilir.  Ağız bakımına ve beslenmeye özen gösterilmemesi diş çürüğü ve diş eti hastalıkları görülmesine, braketlerin sık sık kırılması ağız dokularının yaralanmasına, herhangi bir parçanın yutulmasına yol açabilir. Kök erimesi de çok ender olsa da tedavi sırasında ortaya çıkabilecek bir durumdur.

Ortodontik tedavi sonrasında dişler eski hallerine dönme eğilimindedirler. Bu, diş eti fibrillerinin esnek olmasındandan kaynaklanır. Ortodontik tedavi ile düzeltilen dişlerinizin konumunu korumak için tedavi sonrası pekiştirme apareylerinin kullanılması gereklidir. Eğer pekiştirme apareyleri düzgün bir şekilde kullanılmazsa geri dönüş kaçınılmaz olarak gerçekleşir. Ortodontik tedavi sonrası 20 yaş dişlerinin kontrolü de son derece önemlidir. Eğer gömlülü 20 yaş dişleri varsa mutlaka çektirilmelidir.

dentOrama

Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği

Beykoz Kavacık

Pin It on Pinterest

Share This

Share This

Share this post with your friends!